Dương Chí Dũng đã bị bắt

Ngày 5-9, lãnh đạo Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm thuộc Bộ Công an cho biết đã bắt được bị can Dương Chí Dũng (55 tuổi, trú tại phường Thành Công, Hà Nội - nguyên cục trưởng Cục Hàng hải VN).

Được biết Dương Chí Dũng bị bắt tại 1 nước trong khối ASEAN và được Cảnh sát quốc tế Interpol dẫn độ về Việt Nam.

Ông Dương Chí Dũng

Trước đó ngày 19-5, Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định truy nã bị can Dương Chí Dũng.

Quyết định truy nã được thông báo đến cơ quan công an các địa phương, các đơn vị của bộ để bắt giữ khi phát hiện.

Trước đó, mở rộng điều tra vụ án tham nhũng xảy ra tại Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines), cơ quan điều tra đã khởi tố bị can, ra lệnh khám xét, bắt tạm giam đối với ông Dương Chí Dũng. Tuy nhiên, khi cơ quan điều tra tiến hành tống đạt quyết định khởi tố bị can và thực hiện lệnh khám xét, bắt tạm giam thì ông Dương Chí Dũng không có mặt tại nhà.

Ngày 18-5, ông Dũng cũng không có mặt ở cơ quan để làm việc. Sau khi xác minh, cơ quan điều tra xác định bị can này đã bỏ trốn khỏi nơi cư trú nên ra quyết định truy nã, thông báo tới cơ quan công an các địa phương để truy bắt.

Ông Nguyễn Tấn Dũng: Doanh nghiệp nhà nước là nòng cốt

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thông qua đề án tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước để "nâng cao sức cạnh tranh".

Trang web của Bấm chính phủ cho biết kế hoạch tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước "tập trung vào các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước để có cơ cấu hợp lý hơn và tập trung vào ngành lĩnh vực then chốt" theo đó "chấm dứt tình trạng đầu tư ra ngoài ngành, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh chính" trước năm 2015.

Doanh nghiệp nhà nước đang là gánh nặng
tài chính lớn với nhiều nợ xấu.

Quyết định này, tuy nhiên, tái khẳng định điều ông Dũng gọi là "doanh nghiệp nhà nước vẫn là nòng cốt để kinh tế nhà nước thực hiện được vai trò chủ đạo, là lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước định hướng, điều tiết nền kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô".

Việc phê duyệt đề án này cũng nói tới nỗ lực "kiên quyết sắp xếp, cơ cấu lại hoặc giải thể, phá sản những doanh nghiệp hoạt động không hiệu quả, thua lỗ kéo dài, mất khả năng thanh toán nợ đến hạn theo quy định".

'Ai lập người đó lo'

Điểm đáng chú ý là quyết định này qui trách nhiệm cụ thể cho người thành lập ra doanh nghiệp nhà nước.

"Từng tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập trình Thủ tướng Chính phủ;

Từng tổng công ty, doanh nghiệp do Bộ trưởng, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định thành lập trình Bộ, UBND tỉnh, thành phố Đề án tái cơ cấu để phê duyệt trong Quý III năm 2012".

"Đơn vị nào không thực hiện được phải kiểm điểm, làm rõ nguyên nhân, người chịu trách nhiệm và chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ".

Thủ tướng Dũng được dẫn lời nói "cổ phần hóa doanh nghiệp là một nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn từ năm nay tới 2015 và coi "việc thực hiện tái cơ cấu, phương án sắp xếp, cổ phần hóa đã được phê duyệt là là nhiệm vụ chính trị quan trọng".

Tham nhũng giết người ?

Anh kỹ sư cơ khí kém có thể làm hỏng cỗ máy. Anh kỹ sư nông nghiệp kém góp phần làm mất mùa. Thầy giáo kém ảnh hưởng đến chất lượng bài dạy. Ở mức độ nào đó, tất cả đều làm 'chết người'.

"Lại một vụ bác sỹ làm chết bệnh nhân," bạn tôi vừa lên mạng thốt lên. Tôi liền bảo: "Không ngạc nhiên! Cây gì thì ắt ra quả đó thôi mà".

Tham nhũng giết người

Tuy nhiên có những kẻ, hành vi của họ làm chết nhiều người hơn anh bác sỹ dốt. Đó là những kẻ tham nhũng ăn cắp, ăn cướp của Nhà nước cũng tức là của dân. Không phải vô cớ mà một trong những khẩu hiệu của các tổ chức phòng chống tham nhũng, như Transparency International, là "Tham nhũng giết người!" (Corruption kills!).

Xã hội đã có nhiều lời nguyền rủa với quốc nạn này rồi. Bài viết chỉ muốn làm một con tính hết sức đơn giản. Số tiền mà Vinashin, Vinalines và những Vina khác bòn rút của nhân dân xây được bao nhiêu bệnh viện?

Tham nhũng

Lấy một ví dụ, xây dựng bệnh viện 100 giường tại Bình Thuận hết 5 tỷ đồng, thì một mình Vinalines đã cướp đi cơ hội cả nghìn bệnh viện có thể được xây để cứu người.

Số tiền hàng trăm nghìn tỉ đồng ấy cứu được bao nhiêu bệnh nhân chạy thận, bao nhiêu bệnh nhân tim bẩm sinh là trẻ em? Nếu chi phí trung bình cho 1 ca mổ tim cho trẻ em là 45 triệu đồng, thì số tiền bọn phá hoại này bỏ túi và làm thất thoát đã cướp đi cơ hội sống của hàng nghìn đứa trẻ3.

Hành động này có phải là hành động giết người không và đáng tội gì đây?

Bài viết không biện minh cho các bác sỹ dốt làm chết người. Những bác sỹ bất đắc dĩ ấy ở đâu ra và làm sao có được vị trí trong một bệnh viện?

Thử hỏi trong số những bác sỹ đang nắm mạng sống bệnh nhân trong tay có bao nhiêu phần trăm được hành nghề mà không phải đút lót? Tham nhũng có thể đã gạt bỏ những ứng viên có năng lực nhưng không có tiền đút lót hoặc không có 1 trong mấy cái "lệ" kia?

Làm sao bọn làm thuốc giả có thể hoành hành năm này qua năm khác, qua mặt hết thanh tra này đến thanh tra khác? Thuốc giả làm bệnh tình nặng thêm và trực tiếp giết chết người bệnh.

Làm "Quan" chỉ để kiếm chác?

Chúng ta có nhiều giá trị phù hợp với xu thế thời đại, nhưng đáng tiếc là đang bị những cái thực dụng che khuất mất.

Đó là những chia sẻ của GS.TS Trần Ngọc Hiên, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

Tiểu nông khi cầm quyền thì kinh lắm!

Những vụ việc như Tiên Lãng, Văn Giang, Vinalines được dư luận rất quan tâm. Người ta nói nhiều tới những cường hào mới. Ông nghĩ gì về vấn đề này?

Tôi từng đọc một bài viết Làm quan là kế mưu sinh. Làm quan cũng là một nghề nghiệp để kiếm chác. Thế có chết không! Trong khi ta vẫn yêu cầu cán bộ phải là đầy tớ của dân. Nhưng thực tế lại làm trái ngược, thế mà ít ai nói đến nơi đến chốn.

Hình minh hoạ

Không phải không nói đến. Dân nói nhiều rồi mà không thay đổi được nên chán không muốn nói nữa.

Đó là lỗi từ phía quan chức. Anh thành tâm xin nghe, người ta sẽ nói. Và nghe xong anh thể hiện thái độ tiếp thu, sẽ chấp hành... thì trí tuệ của dân sẽ phát triển. Các chuyên gia gọi đây là cái vốn xã hội, rất quan trọng. Ta chưa khai thác được vốn xã hội, thế mới sinh ra nhiều chuyện. Thế mới có những vụ việc như Tiên Lãng, Văn Giang, Vinalines. Căn bệnh đó không được bốc thuốc đúng.

Nhưng qua những vụ việc này mới thấy vai trò của báo chí rất lớn!

Đúng vậy. Tôi rất mừng. Nhà nước mà biết lắng nghe xã hội, nghe doanh nghiệp sẽ biết phải làm gì, thay đổi gì, đề bạt cán bộ thế nào cho đúng thì càng uy tín hơn. Nếu không sẽ bị động. Như vụ Tiên Lãng là rất bị động, có nghe dân đâu. Nếu hỏi dân thì họ cho biết ngay. Nhưng đằng này lại làm kiểu tự phát tư lợi.

Theo ông, căn bệnh đó là do đâu?

Tất cả đều từ nguồn gốc sâu xa về văn hóa mà ra. Chúng ta từ một nước nông nghiệp, thành phần đại diện trong này là tiểu nông. Mà đặc điểm của tiểu nông khi cầm quyền thì kinh lắm. Tiểu nông là anh đói nghèo nên rất ghét tầng lớp giàu có, tầng lớp có học. Vì thế, khi phong trào lên để chống lại những cái đó thì hăng hái lắm. Nhưng đến khi thắng lợi cầm quyền thì cũng muốn làm ông quan này, quan nọ, cũng muốn đòi phong bì, lễ lạt, xưng hô đầy đủ...

Nguyễn Văn Bình sẽ bị chất vấn về nợ xấu

Chất vấn Thống đốc Ngân hàng Nhà nước tại phiên họp thứ 10 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (TVQH) vào tháng 8 tới, tập trung vào 2 nội dung giải quyết nợ xấu và tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Đó là nội dung mà nhiều thành viên Ủy ban TVQH nhất trí với đề xuất của Ban Công tác đại biểu liên quan đến hoạt động của Ngân hàng Nhà nước, là một trong những thông tin đáng chú ý của phiên họp diễn ra sáng qua 16.7.

Theo Tờ trình về việc chất vấn và trả lời chất vấn tại phiên họp thứ 10 của Ủy ban TVQH do Trưởng ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Nương trình tại phiên họp, ngoài Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, danh sách đề xuất trả lời chất vấn tại phiên họp tới còn có thêm Chánh án TAND tối cao Trương Hòa Bình, Tổng thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh và Bộ trưởng Lao động - Thương binh - Xã hội Phạm Thị Hải Chuyền.

Phiên họp thứ 9 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Nội dung dự kiến sẽ chất vấn Thống đốc Nguyễn Văn Bình tập trung vào việc điều chỉnh lãi suất tạo điều kiện thuận lợi để tiếp cận nguồn vốn nhằm tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp; giải pháp để khắc phục và giảm dần nợ xấu, chính sách tín dụng cho nông nghiệp, nông thôn; vấn đề cơ cấu lại hệ thống ngân hàng trong Đề án tái cấu trúc nền kinh tế. “Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã tham gia trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ hai, tuy nhiên, những vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý của ngân hàng hiện đang có nhiều bức xúc trong xã hội, vì vậy đề nghị tiếp tục chất vấn”, bà Nương giải thích về đề xuất này của Ban Công tác đại biểu.

Các vị bộ trưởng khác như Tài chính, Kế hoạch - Đầu tư, Nội vụ, Viện trưởng Viện KSND tối cao cũng sẽ được mời tham gia “chia lửa” cùng các thành viên đăng đàn trả lời chất vấn.

Nội chính đối đầu tham nhũng???

Không thể đẩy những chiến sĩ chống tham nhũng ra mặt trận với tư thế tay không vũ khí. Cần đến sự cộng hưởng của Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng cùng Ban Nội chính trung ương chăng?

Logic tham nhũng

Nói về tham nhũng trong hệ thống chính quyền - một chủ đề đã từ ít nhất 6 năm qua được coi là quốc nạn, có lẽ không cần nhắc lại những kết quả hoặc con số phòng chống mà vẫn bị giới chức trong Đảng đánh giá là “còn quá khiêm tốn”.

Vụ thất thoát tài sản nhà nước ở Vinashin, Vinalines vẫn là những cái gai trong đồng tử xã hội

Điều dễ hiểu là đỉnh điểm của những vụ việc đã tưởng như đỉnh điểm trong quá khứ - vụ án Vinashin với con số thất thoát hàng trăm ngàn tỷ đồng cùng rất nhiều khuất tất vẫn chưa được làm rõ, có thể gián tiếp và cả trực tiếp liên đới với trách nhiệm một số quan chức nào đó, vẫn là một cái gai nhọn trong đồng tử xã hội.

Cũng ít nhất trong 6 năm qua, nếu tính từ thời điểm vụ PMU 18 “khép” lại, tham nhũng lại chính là logic tự thân của nó. Một khi những vụ án khổng lồ như Vinashin không được xử lý thấu đáo, hiển nhiên cái logic như thế đã hiện hình những vụ án khác như Vinalines.

Chỉ vào năm 2011, cụm từ “lợi ích nhóm” dường như mới chín muồi để được bật ra một cách công khai, và hơn thế nữa là logic của sự công khai này đã dẫn đến một khái niệm ghê gớm hơn nhiều: “Nhóm lợi ích”.

Năm 2011 cũng là thời gian đặc trưng cho một cuộc suy thoái kinh tế chưa từng có nhưng cũng không đáng có, với một trong những nguyên nhân chính gây ra nó là thực tế điều hành chính sách kinh tế vĩ mô, dù vẫn được giới chức chính quyền cho là “linh hoạt và uyển chuyển”, nhưng lại làm cạn kiệt sức đề kháng của ít nhất một phần ba số doanh nghiệp. Tỷ lệ lạm phát - dù được cho là “tăng ở mức kiềm chế”, nhưng liệu có ý nghĩa gì khi tỷ lệ thất nghiệp thực tế chắc chắn đã khác xa với số liệu vài ba phần trăm của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội?

Đó cũng là bối cảnh mà cụm từ “nhóm lợi ích” được kết cấu thêm cái đuôi của nó: nhóm lợi ích ngân hàng. Trong nguyên năm 2011 và nửa đầu năm 2012, cụm từ này trở nên thịnh hành đến nỗi chỉ cần nhìn vào nó, người ta đã có thể hình dung ra hố phân hóa thu nhập giữa ngành ngân hàng và các doanh nghiệp khác lên đến ít nhất vài chục lần.

Ông Dương Chí Dũng được bổ nhiệm là một sai lầm lớn

Nếu là người khôn ngoan thì nên dừng. Việc bổ nhiệm ông Dương Chí Dũng ở đây có 2 tình huống: có quan hệ riêng tư để nâng đỡ nhau, thậm chí chạy tội cho nhau; nhưng cũng có thể là tình huống chủ quan của người có trách nhiệm, họ cho đó là giải pháp tốt.

Đó là nhận định của Đại biểu Dương Trung Quốc trao đổi với báo chí bên lề Quốc hội sáng 31.5 về quyết định bổ nhiệm ông Dương Chí Dũng làm Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam (hiện đang bị truy nã).

Đại biể Quốc Hội Dương Trung Quốc trao đổi với báo chí.

Ông Quốc nói: Có thể người có năng lực nhưng cơ chế không khiến họ phát huy được năng lực. Tôi cho rằng quản lý vĩ mô không đơn giản, chẳng hạn những chuyện diễn ra chỗ này, chỗ khác, đó chính là các tập đoàn nhà nước. Ở đây tôi muốn nói và tôi sẽ nêu ý kiến khi đóng góp cho Chính phủ: Năng lực lắng nghe của Chính phủ rất thấp. Những cái hôm nay xảy ra đều đã được cảnh báo từ trước, thậm chí ở nhiệm kỳ trước cũng có một số ĐB nếu ra cần phải xây dựng một Luật bảo toàn vốn Nhà nước. chúng ta thấy vốn nhà nước bị thất thoát như vậy thì những cảnh báo trước đây là cần thiết.

- Nhưng qua lý giải của Bộ trưởng Bộ GTVT trong việc bổ nhiệm ông Dương Chí Dũng làm Cục trưởng Cục Hàng hải thì người ký quyết định bổ nhiệm cũng vô can?

Tôi không kết luận chuyện đó mà nên để cơ quan điều tra kết luận. Nhưng tôi cho rằng, chúng ta nên lắng nghe và để cơ quan có trách nhiệm làm rõ. Tôi nghĩ không đơn giản để quy kết được.

Bộ trưởng Bộ GTVT nói rằng điều chuyển ông Dương Chí Dũng là để cứu Vinalines. Là ĐBQH, ông có bình luận gì về điều này?

Tất cả những cái đó là do người trong cuộc nói ra. Vấn đề là bản thân anh Thăng (Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng - PV) phải thấy rằng anh mới về địa bàn đó, mà chúng ta thấy cơ chế hiện nay một người mới về nắm một địa bàn mới thì không dễ. Hơn thế, có thể mục đích tốt, nhưng kết quả không được như mình muốn thì có thể người ngoài nói là quan liêu, không sâu sát… điều đó có thể xảy ra. Nhưng cũng phải thấy rằng việc điều chuyển một nhân vật cấp cao trong bộ máy như thế. Tôi nghĩ rằng không nên vội vã kết luận, không nên dùng hình thức để quy kết vì nó liên quan đến con người rất cụ thể. Cứ để các cơ quan có trách nhiệm vào cuộc và làm rõ.

Tôi nghĩ những bài học này khiến cho việc giải quyết những vụ việc cụ thể, mà quy trình tổ chức phải thay đổi nếu như quy trình đó có thể tạo ra những rủi ro kiểu như việc bổ nhiệm cán bộ này.

Trả lời báo chí, Bộ trưởng Thăng cho rằng do chưa biết kết quả thanh tra thế nào nên vẫn bổ nhiệm?

Cái này là do rơi vào tình huống cụ thể. Chúng ta ai cũng muốn mọi chuyện tốt đẹp Khi mọi chuyện không được như mong muốn, chúng ta lại quay ra quy kết, phân tích chủ quan thì không nên. Mọi cái phải có cái chuẩn, chuẩn ở đây chính là cơ chế. Cơ chế có thể sai khiến cho con người mắc sai lầm. Nếu cơ chế đúng mà mình mắc sai lầm thì mình phải chịu trách nhiệm.

- Bộ chủ quản đến nay mới khẳng định không hề biết đến những sai phạm của Vinalines mà chỉ biết khi có kết luận thanh tra thì liệu có khách quan?

Cái đó cần quy trách nhiệm của ai đó. Quy trách nhiệm hiện không dễ. Tôi là người không có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Tôi chỉ muốn nói rằng khi đánh giá một con người phải hết sức thận trọng, phải có cái chuẩn. Cái chuẩn đó nếu đúng thì cá nhân phải chịu trách nhiệm.

- Ông đánh giá như thế nào về trách nhiệm người đứng đầu khi ông Dương Chí Dũng liên tục để xảy ra nội bộ mất đoàn kết ở Vinalines và Bộ GTVT cũng không có cách gì xử lý?

Tôi nói rằng hiện tượng mất đoàn kết tương đối phổ biến và giải quyết chuyện mất đoàn kết không dễ tí nào. Chính mất đoàn kết nên không thể nhất trí với nhau. Nên đây là một bài toán không phải chỉ riêng ở Vinalines. Lúc nào tôi thấy ở đau cũng có chi bộ 4 tốt, 5 tốt… Do vậy, từ chuyện này, chúng ta cần hết sức sâu sát và cần cơ chế để đánh giá một cách thường trực.

- Có ý kiến cho rằng trong khi chưa có kết luận thanh tra thì nên dừng việc bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ?

Nếu là người khôn ngoan thì nên dừng. Nhưng đôi khi có những tình huống cụ thể. Ở đây có 2 tình huống: có quan hệ riêng tư để nâng đỡ nhau, thậm chí chạy tội cho nhau hay cũng có thể là tình huống chủ qun của người có trách nhiệm họ cho đó là giải pháp tốt. Tôi thấy đó cũng đâu phải là của riêng trách nhiệm Bộ trưởng, mà cả cơ chế của Đảng, của Bộ Nội vụ… vì điều chuyển một nhân vật như thế không đơn giản.

- Như ông vừa nói mất đoàn kết nội bộ khá phổ biến, nhưng người đứng đầu một cơ quan để xảy ra mất đoàn kết nội bộ vẫn được đánh giá tốt có phổ biến không?

Tôi không nghĩ là đánh giá tốt. Mâu thuẫn nội bộ rất khó phân tích nguyên nhân là do đâu. Đương nhiên là có cả trách nhiệm của người đứng đầu. Như cách đặt vấn đề của ông Thăng khi trả lời báo chí mới đây là ông muốn dùng giải pháp điều chuyển cán bộ để tách những mâu thuẫn đó ra. Đó cũng là mọt phương pháp, còn đúng hay sai phải đánh giá chính xác. Tôi nghĩ rằng chúng ta không nên chủ quan suy xét. Hơn bao giờ hết trong trường hợp này các cơ quan chức năng phải vào cuộc. Hiện tượng mình cứ phản ánh để các cơ quan chức năng trả lời.

- Nhưng ngay cả những cơ quan chức năng trong trường hợp này cũng không đồng nhất, ví dụ như kiểm toán thì không nói lỗ lãi, nhưng thanh tra nói lỗ?

Nếu có sự khách biệt thì Chính phủ phải vào cuộc. Nếu thông tin sai lệch thì Chính phủ phải phán xét.

- Liên tiếp gần đây có những kết luận của Thanh tra Chính phủ về các Tập đoàn Dầu khí, rồi Vinalines, theo ông, Bộ trưởng Đinh La Thăng có nên nhận trách nhiệm giải trình trước Quốc hội?

Tất nhiên, Bộ trưởng Thăng đã từng tham gia rất nhiều cương vị khác nhau và phát hiện những vấn đề này nọ, nhưng phải để kết luận đó trở thành kết luận cuối cùng đã, chúng ta mới có thể quy kết. Tôi nghĩ, để các cơ quan trả lời đã, như thế mới khách quan.

-Theo ông, qua vụ việc này rút ra bài học gì về quản lý?

Đó là điều hành quản lý và những chính sách của Chính phủ đang bộc lộ những hạn chế, sai sót, biểu hiện qua những vụ việc cụ thể. Tôi cho rằng giải quyết đối với một con người không quan trọng, quan trọng là giải quyết về cơ chế. Điều đó tôi quan tâm nhiều hơn.

Nguồn: Sưu tầm.

Công tử tập đoàn

Nhiều vị Chủ tịch HĐQT các tập đoàn tự cho mình cái ghế sánh ngang Bộ trưởng khiến nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc từng than thở trước Quốc hội rằng: Có tập đoàn đóng cửa không tiếp đoàn kiểm tra của Bộ, phớt lờ các yêu cầu! Quyền hạn của Chủ tịch HĐQT thậm chí còn vượt cả… Quốc hội…

Khi công tử, thiếu gia làm chủ tập đoàn (Hình minh hoạ)

Kinh tế thị trường định hướng XHCN tất yếu phải ưu tiên xây dựng các tập đoàn, tổng công ty nhà nước hùng mạnh, đủ sức làm rường cột, làm chỗ dựa cho hoạt động của mọi loại hình doanh nghiệp khác. Nhưng sự ưu ái phải gắn với quản lý, giám sát. Ngược lại, khi địa vị lớn quá tầm, tập đoàn luận rằng thế mình hơn người, tìm cách vượt sự quản lý, thì hệ lụy công tử “đốt tiền nấu cháo” là điều được báo trước. Tiếp sau Vinashin, vụ án tại Vinalines một lần nữa làm nóng dư luận về hiện trạng quản lý tập đoàn, tổng công ty nhà nước, đặc biệt là quản lý vốn, tài sản.

Vinashin, Vinalines, vấn đề không còn giới hạn trong phạm vi một vụ án với những bị can, bị cáo đã chỉ mặt, rõ tên, vừa bị khởi tố hay đã lĩnh án. Cùng một tội danh “cố ý làm trái quy định Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”, hậu quả gây thất thoát, thua lỗ quá lớn (qua số liệu về vốn, tài sản và kết quả hoạt động kinh doanh của Vinalines giai đoạn 2007-2010 cho thấy, kết quả kinh doanh tổng hợp năm 2007-2008 có lãi, nhưng đến 2009 bị lỗ 412,325 tỷ đồng, năm 2010 tiếp tục lỗ nặng hơn tới 1.273,892 tỷ đồng và hiện còn nợ hơn 36 nghìn tỷ đồng).

Vụ án nào cũng sẽ khép lại với các quyết định của toà. Một bản án dù nghiêm khắc đến đâu cũng chỉ dành cho cá nhân từng bị cáo. Còn hàng nghìn tỷ đồng thua lỗ, thất thoát, “vớt” lại bằng cách nào?

Là kinh tế mũi nhọn, Nhà nước dành nhiều ưu ái cho kinh tế tập đoàn, tổng công ty với kỳ vọng làm đầu tàu. Chẳng hạn về vốn, Vinalines được bổ sung vốn từ ngân sách, ưu tiên vay vốn với lãi suất ưu đãi từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam để thanh toán cho hợp đồng đóng tàu mới, được cho vay lại nguồn vốn trái phiếu quốc tế của Chính phủ, bảo lãnh vay vốn nước ngoài, cho phép phát hành trái phiếu, được ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, dùng tiền từ chuyển đổi quỹ đất của các doanh nghiệp… Những ưu ái đó về lý thuyết là đúng và cần thiết cho một nền kinh tế cần những mũi nhọn. Nhưng sự giàu có về tiền và địa vị quá tầm, áo mặc quá khổ dễ tạo sự thao túng, lũng đoạn kinh tế.

Theo Nghị định 101 về thí điểm thành lập, tổ chức, hoạt động và quản lý tập đoàn kinh tế nhà nước, Hội đồng quản trị các tập đoàn có từ 5 đến 9 thành viên do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm hoặc thay thế, khen thưởng, kỷ luật theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ quản lý ngành. Chủ tịch HĐQT có quyền quyết định đầu tư thành lập mới, tổ chức lại, giải thể, chuyển đổi sở hữu công ty con là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên với mức vốn điều lệ của mỗi công ty đến 50% tổng giá trị tài sản được ghi trong báo cáo tài chính gần nhất của công ty mẹ…

Với địa vị như vậy, nhiều vị Chủ tịch HĐQT tự cho mình cái ghế sánh ngang Bộ trưởng khiến nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc từng than thở trước Quốc hội rằng: Có tập đoàn đóng cửa không tiếp đoàn kiểm tra của Bộ, phớt lờ các yêu cầu! Quyền hạn của Chủ tịch HĐQT thậm chí còn vượt cả… Quốc hội, bởi nếu tổng giá trị tài sản tập đoàn, tổng công ty là 100 nghìn tỷ thì Chủ tịch HĐQT được quyết đến 50%, tức 50 nghìn tỷ, trong khi 35 nghìn tỷ đã thuộc thẩm quyền Quốc hội. Bởi thế, việc mua sắm các con tàu nâng tổng số vốn lên cả trăm nghìn tỷ đồng, nhưng Quốc hội không được quyết dẫn tới tàu cũ, tàu thải của nước ngoài có dịp “nghỉ ngơi” ở cảng biển của ta.

Cách đây hơn một tháng, khi cho ý kiến về việc bổ sung vốn cho các công trình cấp bách và vốn cho vấn đề an sinh, phúc lợi xã hội, UBTV Quốc hội đã rất băn khoăn khi nguồn vốn bổ sung xây dựng 73 nghìn căn nhà tình nghĩa chỉ có 300 tỷ đồng. Bộ Tài chính trình bày ngân sách eo hẹp, muốn tăng lên nhưng thêm đằng này thì phải bớt chỗ kia, mà suy tính chưa biết bớt chỗ nào. Cân đối lại, UBTV Quốc hội quyết định tăng thêm 700 tỷ để có 1.000 tỷ xây 73 nghìn nhà tình nghĩa (dự toán là 2.900 tỷ).

Ngẫm số liệu đó càng thấy giá trị đồng tiền Nhà nước khó khăn và quý giá biết bao.

Nguồn: CAND.