ASEAN, Biển Đông: Đâu lại hoàn đó?

Trở lại bình thường cũng có nghĩa là trong khi ASEAN đàm phán về COC với Trung Quốc, Trung Quốc sẽ tiếp tục gây áp lực và hăm dọa Philippines và Việt Nam.

Ngoại trưởng Indonesia, ông Marty Natakegawa mới đây đã thực hiện một vòng ngoại giao con thoi căng thẳng tới các nước Campuchia, Việt Nam, Philippines, Singapore và Malaysia nhằm cứu vãn thỏa thuận về Sáu nguyên tắc của ASEAn trong vấn đề Biển Đông. Trả lời đài truyền hình ABC của Australia về kết quả từ những nỗ lực của ông, vị ngoại trưởng này đáp đó là việc ASEAN trở lại như cũ.

Ý của Ngoại trưởng Marty là ông đã kiểm soát để vượt qua những xáo trộn khi các ngoại trưởng ASEAN không thể đạt được một thỏa thuận gồm 4 đoạn về vấn đề Biển Đông trong bản dự thảo thông cáo chung về kết qủa của hội nghị bộ trưởng lần thứ 45 vừa rồi.

Ai có lỗi?

Ngoại trưởng Marty đứng bên cạnh Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Hor Namhong khi ông này đưa ra tuyên bố 6 điểm của ASEAN. Tuy nhiên, Bộ trưởng Campuchia vẫn không cưỡng được việc đổ lỗi cho Việt Nam và Philippines về thất bại của ASEAN trong việc đưa ra thông cáo chung.

Thông tin từ phiên họp hẹp của hội nghị Bộ trưởng ASEAN lại cho thấy một câu chuyện khác.

Dựa vào những ghi chép từ phiên thảo luận mà tôi được xem, Campuchia hai lần phản đối nỗ lực của Philippines, Việt Nam và các thành viên ASEAN khác trong việc dẫn chiếu những diễn biến mới trên Biển Đông. Mỗi lần Campuchia đe dọa cũng chính là một lần nước này từ chối bản thông cáo chung.

Vấn đề Biển Đông đã được thảo luận trong phiên họp toàn thể của phiên họp hẹp Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN AMM. Philippines lên tiếng đầu tiên, sau đó là Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Brunei, Lào, Myanmar, Singapore và Campuchia.

Ngoại trưởng Del Rosario mô tả một vài "sự mở rộng và gây hấn" của Trung Quốc trong quá khứ cũng như gần đây, nhằm "ngăn Philippines thực thi luật pháp và buộc Philippines phải rút khỏi chính vùng đặc quyền kinh tế của mình".

Ông Del Rosario nêu câu hỏi tu từ: "Giá trị thực của một Bộ quy tắc ứng xử COC là gì một khi chúng ta không thể duy trì được Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển Đông DOC".

Ngoại trưởng Del Rosario kết thúc với tuyên bố "điều quan trọng là ủy ban hỗn hợp ASEAN cần đảm bảo DOC được phản ánh trong thông cáo chung của Hội nghị Bộ trưởng ASEAN".

Biển Đông

Bốn quốc gia khác cũng trực tiếp nêu điểm này. Việt Nam mô tả việc Trung Quốc thành lập Thành phố Tam Sa và việc Công ty dầu khí ngoài khơi quốc gia Trung Quốc CNOOC mời thầu các lô dầu khí trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này là "sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam". Việt Nam đề nghị thông cáo chung phản ánh điều này.

Bức tranh độc đáo của du học sinh về Trường Sa, Hoàng Sa

An Khánh, một du học sinh đang học tập tại Indonesia đã có bức thư kèm theo hình ảnh về đất nước Việt Nam đầy xúc động:

"Cũng như mọi hôm, tôi vẫn thường vào mạng để xem thông tin cập nhật về những người bạn. Đập vào mắt tôi là một bức hình tổ quốc Việt Nam thân yêu cùng với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Có lẽ trong tim mỗi người dân đất nước này, hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa luôn luôn gắn liền với tổ quốc Việt Nam thân yêu.

Nhìn vào bức tranh này, bạn sẽ tự hỏi tác giả của nó có lẽ chỉ là một em học sinh cấp I hoặc cấp II nào đó? Nó được vẽ trong một cuộc thi được tổ chức với chủ đề về quê hương đất nước? Chất liệu của nó là gì?

Tác giả của bức tranh này là Nguyễn Thị Lệ Chi, một du học sinh tại Indonesia. Chi là sinh viên năm thứ hai của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM. Hiện nay, em đang theo học một năm tại một trường đại học ở thành phố Surakarta, Indonesia.

Ở đây, chúng ta không đề cập tới tính nghệ thuật của bức tranh. Nhiều người cho rằng đó là một bức vẽ bình thường mà bất kỳ học sinh nào cũng có thể làm được. Nhưng đối với tôi, bức tranh này vô cùng có ý nghĩa khi ta xét tới hoàn cảnh và điều kiện ra đời của nó.

Tranh chấp chủ quyền: Từ Bắc Cực nhìn về Biển Đông

Từ vấn đề Bắc Cực nhìn về vấn đề Biển Đông, chỉ có thể nói rằng đi đâu Trung Quốc cũng đòi chủ quyền một cách "hết sức vô lý" và đặc biệt là luôn mẫu thuẫn trong chính những lập luận của chính mình!

Cơn khát năng lượng xuất hiện tại nhiều quốc gia trong bối cảnh các nước đều cần phát triển kinh tế một cách mạnh mẽ đã làm cho nhiều vùng lãnh thổ trên biển lẫn đất liền biến thành vùng tranh chấp. Không ngoại lệ, cơn khát tài nguyên này cũng đã khiến cho Trung Quốc trở nên hung hăng và liên tục có những hành động phi lý nhằm đòi chủ quyền lãnh thổ, từ biển Đông cho đến Bắc Cực.

Bắc Cực và vùng nước xung quanh hiện được coi là vùng biển quốc tế và không thuộc chủ quyền của bất cứ quốc gia nào.

Bắt đầu từ những năm 2000, Trung Quốc đã cho thành lập các cơ quan đặc biệt chuyên về Bắc Cực để thể hiện tham vọng của mình. Cụ thể, vào năm 2004, Trung Quốc đã cho xây dựng trạm nghiên cứu khoa học đầu tiên với diện tích 500m2 với 4 phòng thí nghiệm tại Spitsbergen ở Bắc Cực. Đến năm 2009 Trung Quốc lại  thành lập Trung tâm nghiên cứu khoa học vùng cực trên cơ sở cơ quan chuyên trách trước đó với số nhân lực 230 người.

Một góc quang cảnh Bắc Cực

Hoàn toàn có thể lí giải được những động thái này của Trung Quốc liên quan đến Bắc Cực. Theo số liệu của Viện Địa lý Mỹ đưa ra thì Bắc Cực có trữ lượng dầu thô khoảng 90 tỷ thùng, về khí đốt tự nhiên là 1,669 nghìn tỷ m3 và khí tự nhiên hóa lỏng 44 tỷ thùng. Những con số này quy ra sẽ tương ứng với 13% trữ lượng dầu mỏ trên toàn thế giới chưa được khai thác, 30% khí đốt tự nhiên và 20% khí tự nhiên hóa lỏng. Đặc biệt hơn khi lợi ích khu vực này chưa dừng lại ở dầu khí, mà còn là hải sản và nhiều loại khoáng sản khác (kim cương, mangan, đồng, coban, phốt phát, niken, aluminum, urani, gali, indi). Do đó, từng mét vuông đất ở đây đều là mục tiêu để các nước tranh giành nhằm tạo lập vị thế, hướng tới mục tiêu giành được chủ quyền tại các vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) có địa chính trị quan trọng.

Hiện nay Trung Quốc đang là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và là một nền kinh tế "nóng". Việc Trung Quốc có duy trì được mức tăng trưởng kinh tế cao như hiện nay phụ thuộc rất nhiều vào lượng cung tài nguyên. Trong tương lai thì lượng tài nguyên này dĩ nhiên sẽ phụ thuộc vào nguồn tài nguyên Bắc Cực.

Chưa dừng lại ở các lợi ích tài nguyên, còn có thêm một nguồn lợi rất lớn từ Bắc Cực đó chính là tuyến đường biển đi qua Biển Bắc. Đây chính là tuyến đường biển được xem là ngắn nhất nối các cảng ở Tây Âu và Đông Á. Đây cũng chính là nơi mà lợi ích của các quốc gia xung quanh Bắc Cực và các nước phía nam như Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và Hàn Quốc gặp nhau.

Theo dự báo của các nhà khoa học, vào mùa hè năm 2013 hoặc 2015, con đường biển Bắc sẽ được mở, và đến năm 2030 thì tuyến đường biển xuyên Bắc Băng Dương sẽ khai thông hoàn toàn.

Trung Quốc đã nộp đơn xin làm quan sát viên Hội đồng Bắc Cực từ lâu nhằm tìm kiếm tiếng nói và tính "chính danh" của mình trong việc yêu sách chủ quyền Bắc Cực. Các nhà phân tích đều dự đoán rằng trong tương lai Bắc Kinh sẽ trở nên quyết đoán và cứng rắn hơn trong vấn đề Bắc Cực.

Hiện tranh chấp chủ quyền tại Bắc Cực chủ yếu diễn ra xung quanh ở các nước giáp ranh Bắc Cực giống như Nga, Na Uy, Đan Mạch, Canada, Mỹ, Thụy Điển, Iceland, Phần Lan. Một điều lạ lùng ở đây là một quốc gia dường như chả liên quan gì về mặt địa lý như Trung Quốc lại lên tiếng đòi chủ quyền một cách trắng trợn.

Trung Quốc ngang ngược lập bộ chỉ huy quân đồn trú ở “thành phố Tam Sa”

Tân Hoa xã ngày 20.7 dẫn các nguồn tin từ Bộ tư lệnh quân khu Quảng Châu cho hay Quân ủy Trung ương Trung Quốc đã phê chuẩn thành lập bộ chỉ huy quân đồn trú của cái gọi là “thành phố Tam Sa”, vi phạm chủ quyền Việt Nam.

Bộ chỉ huy đơn vị đồn trú sẽ là bộ chỉ huy cấp sư đoàn, nằm dưới Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Hải Nam, chịu trách nhiệm quản lý việc huy động các đơn vị quốc phòng, lực lượng dự bị và tiến hành các chiến dịch quân sự, theo Tân Hoa xã.

Một phần quần đảo Trường Sa của Việt Nam

Bộ chỉ huy đơn vị đồn trú Tam Sa của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sẽ nằm dưới sự lãnh đạo song song của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Hải Nam và các lãnh đạo dân sự.

Trước đó, vào ngày 23.6, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa và thành phố Đà Nẵng đã lên tiếng phản đối quyết định của phía Trung Quốc về việc thành lập cái gọi là thành phố Tam Sa.

Ông Nguyễn Chiến Thắng, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa khẳng định huyện đảo Trường Sa là một bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Việt Nam và trực thuộc quyền quản lý hành chính của tỉnh Khánh Hòa.

Ông Thắng nhấn mạnh chính quyền và nhân dân tỉnh Khánh Hòa hết sức bất bình trước việc Trung Quốc quyết định thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” với phạm vi quản lý bao gồm huyện đảo Trường Sa. Quyết định này đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam và không có giá trị về pháp lý.

Ngư dân VN bị tàu nước ngoài tấn công

Bộ đội biên phòng tỉnh Cà Mau cho hay hai tàu cá của Việt Nam bất ngờ bị một tàu nước ngoài đuổi bắn khiến năm thuyền viên bị trọng thương.

Cả hai tàu cá mang số hiệu CM 95842 TS và CM 91088 TS chứa tổng cộng 11 ngư dân đang hoạt động đánh cá ở khu vực Vịnh Thái Lan tại thời điểm bị tấn công hôm thứ Ba 17/7.

Trả lời phỏng vấn BBC ngày 19/7, ông Lưu Văn Sơn, Chính ủy bộ đội biên phòng tỉnh Cà Mau cho biết: “Ngư dân cho biết tàu nước ngoài xuất hiện, tiến gần và dùng súng bất ngờ tấn công họ”.

Việc bị tấn công, uy hiếp trong thời gian gần đây khiến đời sống các ngư dân Việt Nam ngày trở nên khốn khó

“Những viên đạn cắm trên người các nạn nhân là loại đạn ria, sử dụng trong các loại súng dùng để đánh bắt cá.”

Ông Sơn cho hay, cả năm thuyền viên bị thương nặng đang được điều trị tại bệnh viện trên đảo Phú Quốc, Kiên Giang và hiện đã qua cơn nguy kịch.

“Cả năm người hiện đã tỉnh táo và chúng tôi sẽ bắt đầu lấy lời khai để phục vụ công tác điều tra vào ngày 20/7” – ông nói.

Theo ông chính ủy, các ngư dân cho rằng tàu nước ngoài tấn công họ là của Thái Lan.

Bộ đội biên phòng tỉnh Cà Mau hiện đã đưa hai tàu bị nạn về thị trấn Sông Đốc, Khánh Hội, quận U Minh.

Ông Nguyễn Tấn Dũng ký thành lập viện biển Đông

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa ký quyết định bổ sung thêm Viện Biển Đông vào cơ cấu Học viện Ngoại giao Việt Nam.

Theo quyết định này, Học viện Ngoại giao nay có 17 đơn vị từ con số 16 trước đó

.

Căng thẳng đang lên ở Trường Sa

Viện Biển Đông sẽ được thành lập và đi vào hoạt động từ 1/9 năm nay.

Truyền thông Việt Nam cho hay "việc ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động; quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của Viện Biển Đông cũng như các đơn vị trực thuộc; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu Học viện Ngoại giao và các đơn vị trực thuộc được thực hiện theo quy định của pháp luật".

Dường như đây sẽ là cơ quan học thuật phụ trách nghiên cứu các vấn đề liên quan tới Biển Đông, nhất là trong lĩnh vực chủ quyền.

Căng thẳng xung quanh chủ quyền ở Biển Đông đang dâng cao, đặc biệt giữa Trung Quốc với Philippines và Việt Nam.

Tuy đã tổ chức một số hội thảo về Biển Đông, giới nghiên cứu nhìn chung nhận định nỗ lực tuyên truyền của Việt Nam trong lĩnh vực này còn hạn chế.

Gần đây, Trung Quốc đã có nhiều hành động mạnh mẽ khẳng định chủ quyền tại các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, mà mới nhất là việc điều hàng chục tàu cá xuỗng đánh bắt ở Trường Sa.

Đại diện Bộ Ngoại giao và Hội nghề cá Việt Nam đã lên tiếng phản đối.

Nguồn: BBC.

Trung Quốc diễn trò che giấu dã tâm

Dư luận đang rất bức xúc trước thực trạng “thương lái lừa” Trung Quốc liên tiếp giở chiêu trò lừa gạt nông dân Việt Nam từ củ khoai, trái dứa, đến mua thanh long rồi quỵt nợ, hứa mua dừa giá cao nhưng giờ chót lại tráo trở không mua, mở phòng khám sức khỏe theo kiểu lừa gạt tới khi gặp chuyện lập tức bỏ trốn…

Các phòng khám này ngang nghiên hoạt động sai phép, vô tư lộng ngôn quảng cáo dịch vụ và cũng trắng trợn “chặt đẹp”, bòn rút từng đồng của những người bệnh khốn khổ. Nhiều phòng khám đã bị xử phạt, nhưng tiếc rằng, phạt xong thì chuyện đâu vẫn vào đó, sai phạm lại tiếp sai phạm.

Ảnh minh hoạ

Chưa kể trước đó, tàu Việt Nam đang khảo sát, thăm dò dầu khí trên thềm lục địa Biển Đông liền bị tàu ngư chính Trung Quốc cắt cáp và quấy rối. Rồi tình trạng tàu cá của ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc vô cớ bắt giam đòi tiền chuộc khi hoạt động gần đảo Hoàng Sa xảy ra khá thường xuyên. Quả là những chuyện quá quắt không thể tin được.

Không chỉ có vậy, Trung Quốc còn ngang ngược mời thầu 9 lô dầu khí nằm trong vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam. Đến cả vùng biển vốn thuộc chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam, Trung Quốc cũng vẽ ra yêu sách đường chín đoạn, còn gọi là đường lưỡi bò rồi nói rằng họ từng tiến hành khai thác, quản lý khu vực này. Lại còn tuyên bố thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” với phạm vi quản lý gồm huyện đảo Trường Sa (Khánh Hòa) và huyện đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng) của Việt Nam…

Những việc làm kể trên của Trung Quốc thật khác xa với điều họ nói. Có câu “Bậc quân tử nói lời biết giữ lấy lời, nói được làm được, nói sao làm vậy. Nếu không, chẳng qua là ngụy quân tử diễn trò để che giấu dã tâm”.

Phúc Nguyên (nguyentandung.org)

Âm mưu Tam Sa của Trung Quốc

Song hành cùng tuyên bố thành lập TP.Tam Sa, Bắc Kinh âm mưu biến thành phố này thành tiền đồn quân sự mang ý nghĩa chiến lược.

Cuối tháng trước, Trung Quốc tuyên bố thành lập TP.Tam Sa, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Nhật báo Phương Nam ngày 2.7 nhận định động thái trên nhằm “nâng cấp” đảo Phú Lâm, ở quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam, để đảo này đóng vai trò thủ phủ của TP.Tam Sa. Đồng thời, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc Cảnh Nhạn Sinh ngày 28.6 tuyên bố thiết lập bộ chỉ huy quân sự cho TP.Tam Sa. Vì thế, nhật báo Phương Nam đánh giá đảo Phú Lâm sẽ đóng vai trò “trung tâm chính trị, quân sự” trong tham vọng thâu tóm Hoàng Sa và Trường Sa mà Bắc Kinh đang theo đuổi.

Mô hình phát triển do Trung Quốc đề ra cho đảo Phú Lâm - Ảnh: Baidu

Ráo riết chuẩn bị quân sự

Tàu hải giám Trung Quốc diễn tập ở Trường Sa Đội tàu hải giám Trung Quốc gồm 4 tàu số 83, 84, 71 và 66 tổ chức diễn tập trái phép tại bãi Châu Viên, ở quần đảo Trường Sa vốn thuộc chủ quyền của Việt Nam, vào ngày 2.7. Theo Tân Hoa xã, đội tàu này xuất phát từ TP.Nam Á vào ngày 26.6 để đến biển Đông thực hiện chuyến tuần tra dài 2.400 hải lý (4.500 km). Sau khi đến Châu Viên vào ngày 1.7, đội tàu trên nhanh chóng triển khai diễn tập vào sáng hôm sau. Tuy nhiên, một trực thăng được mang theo đã không thể tham gia diễn tập vì điều kiện thời tiết xấu.

Thực tế, phát ngôn viên Cảnh đã công khai việc Trung Quốc ráo riết thiết lập cơ sở quân sự tại Tam Sa. Không chỉ bất chấp luật pháp quốc tế để xâm phạm chủ quyền Việt Nam, phát ngôn viên này còn ngang ngược cho rằng việc thiết lập cơ sở quân sự nói trên là “điều tất yếu”. Theo Tân Hoa xã, Trung Quốc hiện có nhiều cơ sở (trái phép) tại đảo Phú Lâm như: tòa nhà chính phủ, ngân hàng, bưu điện, bệnh viện, cửa hàng, khách sạn, thư viện, sân bay, cầu cảng, trạm khí tượng, doanh trại…

Ủng hộ cho quan điểm sai trái trên, phó giáo sư Bạch Tú Lan của Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế thuộc Trường Đảng trung ương Trung Quốc, cho rằng Tam Sa cần được tập trung đầy đủ cả hải, lục, không quân. Ông còn đề nghị Trung Quốc cần bổ nhiệm một lãnh đạo cấp tướng cho bộ chỉ huy quân sự tại đây. Cụ thể, ông Bạch đưa ra đề xuất biến Tam Sa thành một tiền đồn quân sự khi kêu gọi rằng: “TP.Tam Sa có vị trí chiến lược nên cần nhiều binh lực hơn nữa. Ngoài lục quân, nơi này cần có thêm không quân và hải quân để cùng nhau phối hợp”. Đáng quan ngại hơn, ông này cho rằng đề xuất trên nhằm phục vụ cho mưu đồ bá quyền của Bắc Kinh là: “Thành lập cơ quan quân sự mới cho TP.Tam Sa sẽ giúp tăng cường thực lực để Trung Quốc thâu tóm Trường Sa, Hoàng Sa và bãi ngầm Macclesfield. Khi đó, Bắc Kinh sẽ chủ động trong việc chiếm giữ các khu vực này”.

Nhật Bản và biển Đông: Từ sách lược đến chiến lược?

Với những động thái nhằm can thiệp tình hình Biển Đông ngày càng gia tăng về tần suất lẫn cường độ, có thể Nhật Bản đang chờ một cơ hội, hay chính xác hơn là một "lời mời" chính thức từ chính những người trong cuộc...

Đầu tháng 7, trong cuộc hội kiến với Phó Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Nhật Bản Noda bày tỏ ủng hộ lập trường của Việt Nam về bảo đảm hòa bình, ổn định và tự do, an toàn hàng hải ở biển Đông, giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982. Cách đó không lâu, Nikkei Shimbun, tờ nhật báo kinh tế của Nhật Bản đã đưa tin là Tập đoàn dầu khí PetroVietnam của Việt Nam đang có kế hoạch mời các công ty Nhật Bản tham gia vào việc khai thác 20 lô dầu khí ở vùng Biển Đông. Tờ báo này còn cho biết thêm là chương trình xúc tiến đầu tư trực tiếp với các công ty Nhật Bản sẽ được PetroVietnam triển khai vào đầu tháng 7 .

Hiện vẫn chưa rõ mức độ chính xác của thông tin này đến đâu, khi mà chưa có sự xác nhận chính thức nào từ phía Việt Nam. Tuy nhiên, nếu thông tin đó là thật và phía Nhật Bản chấp nhận lời mời thì có thể nói là tình hình tranh chấp giữa các bên tại Biển Đông có thể sang một trang mới.

Từ khi diễn ra tranh chấp trên Biển Đông đến nay, phía Trung Quốc luôn tiến hành mọi cách nhằm giải quyết vấn đề bằng đám phán song phương. Còn Việt Nam, Philippines ngược lại lôi kéo các nước lớn khác vào khu vực này, nhằm đưa vấn đề ra bàn đàm phán đa phương.

Cụ thể, Việt Nam bước đầu thành công khi mời được tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga tham gia dự án khai thác khí đốt tại hai lô 5.2 và 5.3 ở Biển Đông.

Về phía Philippines là một thỏa thuận hợp tác quân sự được ký kết với Nhật Bản vào ngày 27/9/2011. Tiếp sau đó là sự cam kết hỗ trợ hiện đại hóa lực lượng quân đội từ phía Tổng thống Mỹ Barack Obama sau cuộc họp với Tổng thống Philippines Benigno Aquino tại Nhà Trắng vào ngày 8/6 vừa rồi.

Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hội kiến Thủ tướng Nhật Bản, ngài Noda Yoshihiko hồi tháng 7. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Chính phủ

Sau khi Biển Đông đã có một hợp tác khai thác Việt-Nga cũng sẽ không khó để dự đoán về một hợp tác Việt-Nhật tượng tự. Một khi Việt Nam thành công trong việc mời các "ông lớn" vào khu vực và việc hợp tác diễn ra suôn sẻ thì Philippines cũng sẽ không loại trừ khả năng đi theo con đường này.

Việc Trung Quốc ngày càng gia tăng ảnh hưởng mạnh mẽ đã đụng chạm đến vị trí chiến lược của Nhật Bản tại khu vực Đông Nam Á, đồng thời cũng đe dọa đến hải trình quan trọng để Nhật Bản tiếp cận với các nguồn tài nguyên mà nước này đang cần cho việc tái thiết nền kinh tế sau thảm họa động đất và sóng thần (88% lượng dầu mỏ mà Nhật nhập khẩu từ Trung Đông đi qua khu vực Biển Đông).

Phân tích tử huyệt của Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông

“Sự phát triển của Trung Quốc mới chỉ là bề rộng, còn về bề sâu thì Trung Quốc còn kém Mỹ và Nhật Bản hàng chục năm”.

Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện chiến lược - Bộ Công

Thời gian qua, những hành động ngang ngược và các phát biểu bất chấp đạo lý, luật pháp quốc tế của Trung Quốc trong vấn đề biển Đông đã thu hút sự quan tâm của tất cả người Việt Nam. Các ý kiến đưa ra đều bày tỏ sự phản đối những hành động gây hấn và xâm phạm chủ quyền Việt Nam của Trung Quốc. Phóng viên Báo Giáo dục Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện chiến lược - Bộ Công an xung quanh vấn đề này.

Trung Quốc đã nói “một đằng làm một nẻo” như thế nào?

Nói về những hành động vừa qua của Trung Quốc, Thiếu tướng Lê Văn Cương cho rằng: “Trước tiên phải nói rằng những hành động của Trung Quốc đều được tính toán một cách kỹ càng, cẩn thận. Người ta chọn không gian địa điểm, thời gian để làm việc này. Đây không phải là hành vi bột phát mà nó nằm trong một chuỗi hành động để thể hiện chủ trương “độc chiếm biển Đông” của Trung Quốc. Tôi cho rằng, việc này có sự chỉ đạo của nhà nước chứ không chỉ đơn thuần là một công ty dầu khí có thể dám làm.

Việt Nam có thể tự tin trên biển Đông

Nguyên là Tổng lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu từ năm 1993 đến 1996 và làm việc, tìm hiểu Trung Quốc (TQ) trong nhiều năm, nhà nghiên cứu Dương Danh Dy là người rất am tường vấn đề TQ.

Từ lâu nay ông đã lên tiếng về việc báo chí TQ tuyên truyền không đúng thực tế về Việt Nam.

Nhà nghiên cứu Dương Danh Dy - Nguyên tổng lãnh sự Việt Nam tại Quảng Châu - TQ

Ông cũng cảnh báo rằng Việt Nam cần chuẩn bị cho những bước đi ngang ngược hơn của TQ. Ông nói:

- Nếu nói về chuyện tuyên truyền của TQ, tôi buộc phải nói rằng, hơn 30 năm qua, người dân TQ đã được truyền thông TQ nhuộm đen cách nhìn của họ về VN. Họ ngang nhiên nói rằng VN chiếm đất của họ, rồi Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam nhưng TQ nói rằng VN đã chiếm của họ, họ nói Việt Nam chiếm nguồn dầu khí của họ…

Cần hiểu những luận cứ của TQ về chủ quyền, 1986 để tranh thủ nhân dân Nhật Bản, thì chính tờ Nhân dân Nhật báo có bài viết công nhận rằng quần đảo Senkaku là của Nhật. Giờ họ mới lật lại là của TQ. Luận cứ của TQ đổi trắng thay đen, ngang ngược miễn là có lợi cho TQ. Tôi đã đến Hải Nam, chính là chỗ mà TQ gọi là chân trời góc biển trong sử sách của họ.

Từ 1949 thành lập Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, TQ làm gì có chỗ đứng ở biển Đông. Năm 1956, TQ thừa cơ nhân dịp Pháp rút lui, chưa kịp bàn giao nửa tây quần đảo Hoàng Sa cho chính quyền Sài Gòn thì họ mang quân ra chiếm. Tháng giêng năm 1974 khi được Mỹ bật đèn xanh, TQ mang quân chiếm nốt nửa phía đông Hoàng Sa từ tay chính quyền Sài Gòn.

Hoàn Cầu thời báo là của Nhân dân Nhật báo. Vậy phải chăng họ cố tình đưa ra những thông tin trái ngược để đánh lừa dư luận?

Anh 'cân nhắc' ghế nhân quyền của VN

Anh quốc nói sẽ “xem xét ủng hộ” Việt Nam ứng cử vào Hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc (LHQ).

Tin này được đưa ra sau Đối thoại chiến lược Việt Nam – Anh lần thứ hai do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn và Quốc Vụ khanh Bộ Ngoại giao Anh Jeremy Browne đồng chủ trì.

Cuộc gặp diễn ra ở Hà Nội hôm 5/7, trong khuôn khổ chuyến thăm của vị thứ trưởng ngoại giao Anh.

Thứ trưởng Ngoại giao hai nước chủ trì Đối thoại chiến lược lần hai

Thông cáo nói “nhìn nhận một cách tổng thể các yếu tố quốc tế và trong nước, Anh sẽ xem xét ủng hộ Việt Nam ứng cử vào Hội đồng nhân quyền LHQ nhiệm kỳ 2014 – 2016 trong khi tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực này”.

Phía Anh nói sẽ “tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong các lĩnh vực quản trị tốt, giáo dục và phòng chống tham nhũng”.

Biển Đông

Anh quốc và Việt Nam tuyên bố tranh chấp Biển Đông “cần được giải quyết một cách hòa bình và tuân theo luật pháp quốc tế”.

Chín con rồng đang khuấy động Biển Đông

Trung Quốc có thể dễ dàng giành quyền kiểm soát các ngư trường quanh bãi cạn Scarborough đang tranh chấp trên Biển Đông bằng việc sử dụng những lực lượng vũ trang ngày càng hiện đại và mạnh mẽ của mình.

Các đơn vị hải quân, không quân và lực lượng đổ bộ kết hợp cùng nhau có khả năng đảm bảo thực thi các tuyên bố về quyền sở hữu các đảo và kiểm soát hàng hải của Bắc Kinh tại khu vực phía bắc Biển Đông, nơi có bãi cạn Scarborough và chỉ cách đất liền Philipine 220km.

Quân đội Trung Quốc vượt trội so với quân đội Philippine. Tuy nhiên, Trung Quốc đã chủ định lựa chọn không triển khai lực lượng vũ trang thường trực để bảo đảm an ninh cho bãi cạn không người ở đó, ngay cả khi mâu thuẫn với Philippine đã kéo dài hơn hai tháng. Ngày 16/6, Manila rút hết hai tàu bảo vệ bờ biển còn lại khỏi khu vực Scarborough, với lý do bề ngoài là để tránh cơn bảo sắp quét qua, mà không cho biết có đưa các tàu này trở lại đó sau khi thời tiết tạnh ráo hay không.

Có một số lý do giải thích cho việc Trung Quốc quyết định không sử dụng tàu chiến. Philippine là đồng minh của Mỹ và Trung Quốc không chắc chắn Mỹ sẽ không can thiệp nếu lực lượng vũ trang Trung Quốc trực tiếp tham gia vào đụng độ và tiếp quản cuộc chiến.

Trong mấy năm gần đây, những hành động ngày càng quyết liệt của Trung Quốc không chỉ trên Biển Đông, mà còn trong tranh chấp với Nhật Bản xung quanh các hòn đảo và biên giới biển ở biển Hoa Đông, đã gây báo động và khiến các nước láng giềng xa lánh. "Trung Quốc không hề muốn thấy những nước này và Mỹ chung tay chống lại Trung Quốc", ông Trần Hướng Dương, phó giám đốc Viện Nghiên cứu chính trị thế giới thuộc Viện Nghiên cứu quan hệ quốc tế đương đại Trung Quốc, viết trên phiên bản trực tuyến tờ China Daily ngày 11/6.

Ảnh Minh Hoạ

Điều này đã mở ra một vấn đề quản lý chính sách đối ngoại lớn của Trung Quốc khi nước này chuẩn bị cho cuộc chuyển giao thế hệ lãnh đạo quan trọng của thập niên diễn ra vào cuối năm nay. Tại thời điểm nhạy cảm này, và khi nền kinh tế bắt đầu chậm lại, Trung Quốc cần một khu vực xung quanh ổn định. Tuy nhiên, giới lãnh đạo Trung Quốc tìm kiếm vị trí đứng đầu cũng không thể chấp nhận bị cho là yếu kém trong việc giữ gìn sự thống nhất quốc gia.

Người dân Trung Quốc đang bị kích động

Tại sao ở Trung Quốc liên quan đến vấn đề biển Đông lại xuất hiện dư luận hiếu chiến đến mức mù quáng, bất chấp lẽ phải và sự thật, bất chấp luật pháp quốc tế? Kết quả của một cuộc thăm dò của Thời báo Hoàn Cầu.

Kết quả của một cuộc thăm dò do Thời báo Hoàn Cầu thực hiện với gần 1.500 người ở Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thành Đô, Tây An, Thẩm Dương... cho thấy rõ điều này. Gần 80% ủng hộ Trung Quốc “sử dụng vũ lực để đập tan các hành động gây hấn và xâm phạm” trên biển Đông. Chỉ vỏn vẹn 16,6% là nói không.

Tàu Trung Quốc tuần tra trên biển Đông

Thử khảo sát trên các trang Weibo... của cư dân mạng Trung Quốc cũng dễ dàng nhận thấy một dư luận tương tự. Rất nhiều ý kiến đòi chính quyền tuyên chiến trên biển Đông. “Không có chỗ cho đàm phán khi xét đến vấn đề lãnh thổ. Một cuộc chiến có thể đem lại 10 năm hòa bình” - một người viết. Người khác lại thẳng thừng: “Tôi ủng hộ việc bắn phá Philippines”. Nhiều người còn chỉ trích chính quyền Trung Quốc là hèn nhát, không dám bảo vệ đất nước. Đa số khẳng định căng thẳng trên biển Đông là “âm mưu thâm độc” do Mỹ dàn dựng để chống Trung Quốc...

Tâm lý nạn nhân

Người Việt Nam xuống đường biểu tình chống Trung Quốc

Người Việt Nam biểu tình chống Trung Quốc lần đầu tiên từ gần 1 năm nay 

Hàng trăm người tại hai thành phố lớn nhất Việt Nam hôm nay đã xuống đường biểu tình để phản đối những động thái mới nhất của Trung Quốc chống lại tuyên bố chủ quyền của Việt Nam tại Biển Đông.

Thông tín viên VOA Marianne Brown tường trình từ Hà Nội rằng cảnh sát bên ngoài đại sứ quán Trung Quốc đã chuẩn bị để đối phó với cuộc biểu tình chống Trung Quốc đầu tiên trong vòng gần một năm nay.

Người Việt Nam xuống đường biểu tình chống Trung Quốc

Chỉ cách đại sứ quán Trung Quốc vài con đường, một đám đông lớn đã tụ tập, mang theo các biểu ngữ và vẫy quốc kỳ Việt Nam.

Các băng video thu hình các cuộc tuần hành đã lập tức được tải lên mạng.

Bà Lê Hiền Đức, 83 tuổi, có mặt trong cuộc biểu tình.

Bà cho biết: “Trên 500 người lác đác lác đác đến gần gần gần...Mưa to nhưng mọi người vẫn đội mưa đi đến, từ những người ở tỉnh khác xa Hà nội cũng kéo về Hà Nội để biểu tình. Đó là cái không khí ban đầu.”

Các băng video thu hình hàng trăm người biểu tình tại TPHCM hô to các khẩu hiệu và giương biểu ngữ chống Trung Quốc, đồng thời đòi Trung Quốc hãy cút về nước cũng xuất hiện trên mạng.

Trung Quốc cô lập Việt Nam thông qua đập Xayaburi

Hiện nay, có kế hoạch xây 11 đập thủy điện trên dòng chính hạ lưu sông Mekong, trong đó có đập thủy điện Xayaburi ở vùng thượng Lào. Đề án này đã được đem ra thảo luận giữa các quốc gia thành viên của Ủy hội Sông Mekong từ tháng 9/2010.

Đến tháng 12/2011, Hội đồng Bộ trưởng của bốn quốc gia thành viên thuộc Ủy hội Sông Mekong đã đồng ý đình hoãn kế họach xây đập thủy điện này, để nghiên cứu bổ sung, nhằm tìm hiểu thêm về những tác động tiêu cực mà chuỗi các đập thủy điện xây trên dòng chính hạ lưu Mekong có thể gây ra trên môi trường và những ảnh hưởng trên sản xuất nông ngư nghiệp và cuộc sống của người dân trong lưu vực.

Vị trí dự định xây đập Xayaburi (INTERNATIONAL RIVERS)

Tuy nhiên, trong vài tháng gần đây có những chuyển biến bất thường từ phía Thái Lan, cho thấy là họ vẫn thúc đẩy Lào thực hiện dự án thủy điện Xayaburi. Đó là những hành động gì, tiến sĩ Huỳnh Long Vân, thuộc nhóm Nghiên cứu Văn hóa Đồng Nai Cửu Long Úc châu ( NCVHĐNCL ) cho biết :

TS Huỳnh Long Vân : Ngày 4/02/2012, Cơ quan Điện lực Thái Lan Electricity Generating Authoriy of Thailand-EGAT xác nhận trước Ủy ban Quản tri của Quốc hội Thái Lan là EGATđã ký hợp đồng với Công ty đầu tư đập Xayaburi vào ngày 29/10/2011. Sau đó trong buổi họp ngày 21/02/2012 với Ủy ban Nhân quyền của Quốc hội Thái Lan, Ngân hàng nhà nước Thái Lan, Krung Thai Bank và 3 ngân hàng tư nhân khác, xác nhận đã hỗ trợ vốn cho các nhà đầu tư công trình Xayaburi, sau khi được chánh phủ Thái Lan cho phép.

Tiếp theo đó, ngày 17/04/2012 công ty Ch. Karnchang chánh thức thông báo cho Thị trường Chứng khoán Thái Lan là công ty này đã ký hợp đồng xây dựng, trang bị máy móc và kỹ thuật với Công ty Điện lực của Xayaburi để xây đập Xayaburi ở Lào. Báo cáo này còn cho biết thêm là đề án Xayaburi đã thật sự được khởi công vào ngày 15/03/2012 và sẽ hoàn tất trong vòng 96 tháng, với kinh phí tổng cộng khoảng 2.4 tỉ Mỹ kim.