ASEAN, Biển Đông: Đâu lại hoàn đó?

Trở lại bình thường cũng có nghĩa là trong khi ASEAN đàm phán về COC với Trung Quốc, Trung Quốc sẽ tiếp tục gây áp lực và hăm dọa Philippines và Việt Nam.

Ngoại trưởng Indonesia, ông Marty Natakegawa mới đây đã thực hiện một vòng ngoại giao con thoi căng thẳng tới các nước Campuchia, Việt Nam, Philippines, Singapore và Malaysia nhằm cứu vãn thỏa thuận về Sáu nguyên tắc của ASEAn trong vấn đề Biển Đông. Trả lời đài truyền hình ABC của Australia về kết quả từ những nỗ lực của ông, vị ngoại trưởng này đáp đó là việc ASEAN trở lại như cũ.

Ý của Ngoại trưởng Marty là ông đã kiểm soát để vượt qua những xáo trộn khi các ngoại trưởng ASEAN không thể đạt được một thỏa thuận gồm 4 đoạn về vấn đề Biển Đông trong bản dự thảo thông cáo chung về kết qủa của hội nghị bộ trưởng lần thứ 45 vừa rồi.

Ai có lỗi?

Ngoại trưởng Marty đứng bên cạnh Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Hor Namhong khi ông này đưa ra tuyên bố 6 điểm của ASEAN. Tuy nhiên, Bộ trưởng Campuchia vẫn không cưỡng được việc đổ lỗi cho Việt Nam và Philippines về thất bại của ASEAN trong việc đưa ra thông cáo chung.

Thông tin từ phiên họp hẹp của hội nghị Bộ trưởng ASEAN lại cho thấy một câu chuyện khác.

Dựa vào những ghi chép từ phiên thảo luận mà tôi được xem, Campuchia hai lần phản đối nỗ lực của Philippines, Việt Nam và các thành viên ASEAN khác trong việc dẫn chiếu những diễn biến mới trên Biển Đông. Mỗi lần Campuchia đe dọa cũng chính là một lần nước này từ chối bản thông cáo chung.

Vấn đề Biển Đông đã được thảo luận trong phiên họp toàn thể của phiên họp hẹp Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN AMM. Philippines lên tiếng đầu tiên, sau đó là Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Brunei, Lào, Myanmar, Singapore và Campuchia.

Ngoại trưởng Del Rosario mô tả một vài "sự mở rộng và gây hấn" của Trung Quốc trong quá khứ cũng như gần đây, nhằm "ngăn Philippines thực thi luật pháp và buộc Philippines phải rút khỏi chính vùng đặc quyền kinh tế của mình".

Ông Del Rosario nêu câu hỏi tu từ: "Giá trị thực của một Bộ quy tắc ứng xử COC là gì một khi chúng ta không thể duy trì được Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển Đông DOC".

Ngoại trưởng Del Rosario kết thúc với tuyên bố "điều quan trọng là ủy ban hỗn hợp ASEAN cần đảm bảo DOC được phản ánh trong thông cáo chung của Hội nghị Bộ trưởng ASEAN".

Biển Đông

Bốn quốc gia khác cũng trực tiếp nêu điểm này. Việt Nam mô tả việc Trung Quốc thành lập Thành phố Tam Sa và việc Công ty dầu khí ngoài khơi quốc gia Trung Quốc CNOOC mời thầu các lô dầu khí trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này là "sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam". Việt Nam đề nghị thông cáo chung phản ánh điều này.

ASEAN 'thất bại' về tranh chấp biển Đông

Các Bộ trưởng thuộc Hiệp Hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã thất bại, không đạt được đồng thuận để có thể đưa ra một vị thế thống nhất về cuộc tranh chấp ở Biển Nam Trung Hoa, tức Biển Đông. Xuất hiện sau một diễn đàn của ASEAN, các giới chức cấp cao đã không đạt được mục tiêu, là ra một thông cáo chung đại diện cho quan điểm của các nước hội viên về vấn đề này. 

Trong suốt tuần qua, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã tìm cách soạn thảo một thông cáo tóm tắt vị thế của các nước hội viên về những cuộc tranh chấp ở Biển Đông.

Tuy nhiên hôm thứ Năm khi các bộ trưởng cấp cao bước ra khỏi Diễn đàn An Ninh Khu vực, cao điểm của các cuộc họp ASEAN tuần này, điều mà ai cũng nhận thấy rõ là nỗi thất vọng.

Từ trái: Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton, Ngoại trưởng Nam Triều Tiên Kim Sung-hwan, và Ngoại trưởng Nhật Bản Koichiro Gemba bắt tay trước cuộc họp 3 bên tại Diễn đàn Khu vực ASEAN ở Phnom Penh hôm 12/7/12

Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Marty Natalegawa nói việc các nước ASEAN không ra được một thông cáo chung, là điều “vô trách nhiệm.”

Ông nói: “Bất cứ tại thời điểm nào khi xảy ra những sự cố, chính là lúc chúng ta phải củng cố các nỗ lực của chúng ta, chứ không để nó dậm chân tại chỗ. Năm ngoái cũng vào lúc này, chúng ta cũng gặp phải khó khăn tương tự giữa Campuchia và Thái Lan, một cuộc tranh chấp trực tiếp trong nội bộ khối ASEAN, thế mà cũng không cách nào có thể tìm được một giải pháp trong nội bộ của khối. Tôi thấy sự thể này rất là khó hiểu, và thành thực mà nói, hết sức đáng thất vọng.”

Bà Hillary Clinton tới Việt Nam

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Hillary Clinton hôm nay sẽ tới Việt Nam, lần thứ ba trong vòng ba năm, ngay trước khi tham dự một loạt hội nghị quan trọng của khu vực.

Trong hai ngày lưu lại Việt Nam, ngoại trưởng Mỹ sẽ gặp các quan chức nước chủ nhà để bàn về hợp tác kinh tế, giáo dục cũng như các vấn đề cùng quan tâm, nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và Mỹ. Tháp tùng bà Clinton là đoàn quan chức và doanh nghiệp Mỹ.

Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton.

Ngoại trưởng Mỹ dự kiến sẽ gặp lãnh đạo cấp cao của Việt Nam, hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh.

Chiều nay, bà Clinton sẽ dự lễ kỷ niệm 20 năm chương trình học bổng Fulbright tại Đại học Ngoại thương Hà Nội. Tại đây, ngoại trưởng Mỹ sẽ gặp hơn 600 cựu sinh viên của chương trình này. Fulbright là chương trình do Thượng nghị sĩ Mỹ William Fulbright sáng lập từ năm 1946, với mục tiêu tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân Mỹ và các quốc gia khác thông qua trao đổi văn hóa và giáo dục.

Buổi chiều cùng ngày, ngoại trưởng Mỹ sẽ tham dự sự kiện của Hội đồng doanh nghiệp Mỹ - ASEAN.

Đây là lần thứ ba ngoại trưởng Mỹ tới Việt Nam trong vòng ba năm qua. Năm 2010, bà Clinton tới Việt Nam hai lần. Trước khi tới Việt Nam lần này, bà Clinton đã thăm Pháp, Nhật Bản, Mông Cổ. Sau khi rời Hà Nội, ngoại trưởng Mỹ còn tới thăm Lào, Campuchia, Ai Cập và Israel. Tại Campuchia, bà Clinton sẽ tham dự Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Ngoại trưởng Cấp cao Đông Á, Hội nghị bộ trưởng Mỹ - ASEAN…

Mối quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng trên nhiều mặt. Tháng trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta vừa đến thăm Việt Nam, trong đó có ghé thăm một tàu Mỹ đang đậu trong cảng Cam Ranh. Panetta phát biểu rằng Mỹ trông đợi được tiếp cận nhiều hơn nữa đến các cơ sở như vậy.

Cũng hôm nay, hơn 1,200 thành viên quân sự và dân sự của nhiều quốc gia đang có mặt trên tàu bệnh viện USNS Mercy thuộc Hải quân Mỹ sẽ cập cảng Cửa Lò, Nghệ An, theo chương trình đối tác Thái Bình Dương 2012. Tàu Mercy sẽ cung cấp hỗ trợ dân sự và nhân đạo tại tỉnh Nghệ An trong 15 ngày, thực hiện các dự án về y tế, thú y, xây dựng.

Nguồn: VNExpress.